داود غرایاق زندی، استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی تاکید کرد: برآورد ساختار چین بر این است علی‌رغم افزایش حیرت‌انگیز توان چین در اقتصاد بین‌الملل، توان بازآرایی توازن مشابه دوران جنگ سرد و جایگزین شدن به جای شوروی در مقابل آمریکا را ندارد زیرا هنوز ساختار نظم بین‌الملل در سه وجه اقتصادی، فرهنگی و سیاسی جایگزین آنچه غرب در این چند سده اخیر در جهان مستقر کرده و مورد پذیرش قرار گرفته ندارد.

همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته میزان همراهی دیگر قدرت‌های بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.

سه کشور اصلی از بنیانگذاران بریکس، در سال ۲۰۲۴ میان ۱۱ شریک تجاری اول آمریکا قرار داشتند. چین بزرگ‌ترین اقتصاد بریکس است و در این سال بیش از ۵۸۲ میلیارد دلار با آمریکا تجارت کرد و بخش غالب این تجارت هم صادرات چین به آمریکا بود. کشور بعدی هند است که ۱۲۴ میلیارد دلار با آمریکا تجارت داشت و سومین کشور نیز برزیل است که شریک تجاری شماره ۱۱ آمریکاست. در کنار تمام این روابط تجاری، هند، عربستان و امارات روابط گسترده سیاسی و امنیتی با آمریکا دارند.

اولین پرسش در این است که ظرفیت‌های ایران برای بهره مندی از بریکس چیست؟ اصلاحات ساختاری جهت استفاده از فرصت بریکس کدامند؟ در حوزه مبادلات برپایه ارزهای محلی نیز همچنان تردید دارم چراکه تراز تجاری غیرنفتی کشور با کشورهای عضو بریکس بشدت منفی است و اصولاً اگر نفت و مشتقات نفتی کنار گذاشته شود، محصولات رقابتی جهت ایجاد تعامل تجاری با اعضای بریکس وجود ندارد. دوام هر پیمانی نیازمند نقشه راه تجاری است و پشتیبان آن اصلاحات اساسی در ساختارهای تولیدی و تجاری است. درغیراینصورت منافعی نصیب نخواهد شد یا حداقلی خواهد بود.

معاون سیاسی دفتر رییس جمهور اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران عضو بریکس شد. همچنین رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی به عنوان میزبان نشست سران بریکس خبر داد که این گروه از ۶ کشور ایران، عربستان سعودی، امارات عربی متحده، مصر و آرژانتین برای عضویت به عنوان اعضای جدید به گروه بریکس دعوت کرد.